နီပါးဗိုင်းရပ်စ်သည် တိရစ္ဆာန်မှ လူသို့ ကူးစက်တတ်သော အလွန်အန္တရာယ်များသည့် ကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်အထိ သီးသန့်ကုသဆေး သို့မဟုတ် ကာကွယ်ဆေး မရှိသေးပါ။
အဓိက သယ်ဆောင်သူမှာ လင်းနို့ (Fruit Bats) ဖြစ်သည်။ လင်းနို့၏ တံတွေး၊ ဆီး၊ မစင်များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းမှ ကူးစက်နိုင်သည်။လင်းနို့ကိုက်ထားသော အသီးအနှံများ သို့မဟုတ် လင်းနို့ဆီး ပေကျံနေသော သစ်ရည်များကို စားသောက်မိခြင်းမှ ကူးစက်နိုင်သည်။ရောဂါပိုးရှိသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှထွက်သော အရည်များ (တံတွေး၊ ဆီး) နှင့် နီးကပ်စွာ ထိတွေ့ရာမှ ကူးစက်နိုင်သည်။အခြားတိရစ္ဆာန်များ: ဝက်၊ မြင်း၊ ကြောင်နှင့် ခွေးများသို့လည်း ကူးစက်နိုင်ပြီး ၎င်းတို့မှတစ်ဆင့် လူသို့ ပြန်လည်ကူးစက်နိုင်သည်။
ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် ပြင်းထန်မှု
ရောဂါလက္ခဏာများသည် တုပ်ကွေးကဲ့သို့ စတင်နိုင်ပြီး ပြင်းထန်ပါက အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပွားနိုင်သည် –
ပြင်းထန်သော အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ။
ဦးနှောက်ရောင်ရမ်းခြင်း (Acute Encephalitis): ၂၄ နာရီမှ ၄၈ နာရီအတွင်း အတက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ် (Coma) သွားခြင်း။
ရေရှည်ဆိုးကျိုး: ရောဂါမှ ပြန်လည်သက်သာလာသူများ၏ ၂၀% ခန့် တွင် အာရုံကြောဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းချက်များ သို့မဟုတ် စိတ်နေစိတ်ထား ပြောင်းလဲခြင်းများ ကျန်ရှိနေတတ်သည်။
လက်ရှိ အခြေအနေ (အိန္ဒိယနှင့် ထိုင်း)
- အိန္ဒိယ: အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်တွင် လက်ရှိ လူနာ ၅ ဦး တွေ့ရှိထားသည်။ ဆေးရုံအတွင်း ကုသပေးနေသူများ (သူနာပြုများ) ထံသို့ပင် ကူးစက်မှုများ ရှိနေသဖြင့် အထူးသီးခြားခွဲထားကာ ထိန်းချုပ်နေရသည်။
- ထိုင်း: ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရောဂါပိုးတွေ့ရှိသူ မရှိသေးပါ။ သို့သော် အစိုးရက လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ကျန်းမာရေးကို ပေါင်းစပ်စောင့်ကြည့်သည့် “One Health” ကွန်ရက် ဖြင့် အထူးသတိထား စောင့်ကြည့်နေသည်။
ကာကွယ်ရန် အကြံပြုချက်များ
- တိရစ္ဆာန်များ ကိုက်ထားသော သို့မဟုတ် မြေခနေသော အသီးအနှံများကို မစားပါနှင့်။
- အသီးအနှံများကို မစားမီ သေချာစွာ ဆေးကြောပါ။
- ဖျားနာနေသော တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။
- တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးကို ဂရုစိုက်ပြီး လက်ကို မကြာခဏ ဆေးကြောပါ။
နီပါးဗိုင်းရပ်စ်သည် ရောဂါသစ်မဟုတ်သော်လည်း အချို့ဒေသများတွင် အခါအားလျော်စွာ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားတတ်သဖြင့် ပြည်သူများအနေဖြင့် အထူးသတိပြုရန် လိုအပ်ပါသည်။
Source: The Nation
